สมุนไพรต้นงวงช้าง

สมุนไพรต้นงวงช้าง

หญ้างวงช้าง มีลักษณะใบกว้าง หนา ผิวใบย่น มีขน ดอกสีขาวเป็นงวง ช่อยาวเรียว และโค้งม้วนงอที่ปลาย ต้นเตี้ย เป็นพืชล้มลุก อายุแค่ปีเดียว ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด มักพบตามที่รกร้างริมทาง หรือริมคูคลองทั่วไป และยังอาจจัดว่าเป็นวัชพืชระบาดในนิเวศนาข้าวประเภท นาหว่านแห้งด้วยที่บ้านมีกอเบ้อเริ่มเลย
หนังสือ คู่มือคนรักต้นไม้ ชุดดอกหญ้า เล่ม ๒ โดย
ปัทมา แซ่ลี้ (สำนักพิมพ์บ้านและสวน) ให้ข้อมูลไว้ว่า


หญ้างวงช้างเป็นสมุนไพร ทั้งต้นแก้ไข้ เจ็บคอ กระหายน้ำ ไอ หืด ลักปิด ลักเปิด ดับพิษร้อน
ใบ รสเฝื่อนเย็น ต้มน้ำดื่มลดน้ำตาลในเลือด หรือน้ำคั้นใช้หยอดหู แก้ฝีในหู หยอดตาแก้ตาฟาง
และใช้ทาแก้สิวเสี้ยน เม็ดพดผื่นคัน...

ดูๆคุณสมบัติหญ้างวงช้างวิเศษเหลือเกิน แต่ท่านผู้อ่านอย่าเพิ่งไปทดลองเองนะคะ เพราะผู้เขียนก็ยังไม่เคยทดลอง ขอให้สืบเสาะหาผู้รู้ที่เคยใช้ ซึ่งนี่ดูจะเป็นปัญหากับความรู้ด้านสมุนไพรไทย ที่คนรุ่นหลังๆที่ไม่คุ้นเคย โดยเฉพาะไม่แน่ใจในเรื่องความปลอดภัย วิธีใช้ และสรรพคุณว่าจริงแท้เพียงใด ยกตัวอย่างแค่นำมาทาแก้สิว หากผู้เขียนแนะนำให้หลานสาวใช้ หากหน้าเธอสิวยิ่งปะทุ แทนที่จะประหยัดเงิน ผู้เขียนอาจต้องจ่ายเงินให้เธอไปรักษาหนักเข้าไปอีก
จากข้อมูลที่กล่าวมา จะมองว่าหญ้างวงช้างเป็นสมุนไพรก็ได้ จะว่าเป็นวัชพืชก็ได้

เคยพบปราชญ์ชาวบ้านผู้เป็นทั้งหมอยาสมุนไพรและเกษตรกรเกษตรอินทรีย์ท่านหนึ่ง
ท่านบอกว่า หญ้าและวัชพืชทุกชนิดมีประโยชน์ สามารถนำมาใช้ได้ทั้งนั้น ไม่มีพืชอะไรเกิดขึ้นมาอย่างไร้ความหมาย ไร้ประโยชน์ อยู่แต่ว่าเรามีความรู้หรือเปล่า ยังจำได้หรือเปล่า ที่จะนำมันมาใช้ประโยชน์ให้ได้...

ตอนนี้กำลังสนใจทำความรู้จัก ผัก หญ้า และวัชพืช มากมายที่ขึ้นเองที่ในบริเวณบ้านตัวเอง และกำลังคิดหาวิธีการที่จะใช้ประโยชน์ให้ได้ ต้องไปตระเวณหาผู้รู้ ที่เคยใช้จริง แล้วจะทยอยนำมาเล่าให้อ่านกัน ครับ...
เรียบเรียงข้อมูลเพิ่มเติมโดย manman

สมุนไพรคืออะไร?

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสมุนไพร
สมุนไพรคืออะไร?
คำว่า "สมุนไพร (herbs)" มีคำจำกัดความได้หลายอย่าง ขึ้นกับว่าใช้กับเนื้อหาอย่างไร ทางด้านพฤกษศาสตร์ HERBS หมายถึงพืชมีเมล็ดที่ไม่มีแก่นไม้ (nonwoody) และตายเมื่อสิ้นสุดฤดูกาลเพาะปลูก ทางด้านอาหาร HERBS หมายถึงเครื่องเทศหรือผักที่ใช้แต่งรสหรือกลิ่นอาหาร แต่ทางด้านยา HERBS มีความหมายที่เฉพาะเจาะจง คำจำกัดความที่ถูกต้องที่สุดของ HERBS คือ ยาที่มาจากพืช ใช้รักษาโรคซึ่งมักเป็นโรคเรื้อรังหรือเพื่อทำให้/บำรุงรักษาสุขภาพให้แข็งแรง

อีกนัยหนึ่ง สมุนไพร หมายถึง พืชที่ใช้ทำเป็นเครื่องยา ส่วนยาสมุนไพร หมายถึง ยาที่ได้จากส่วนของพืช สัตว์ และแร่ ซึ่งยังมิได้ผสมปรุง หรือแปรสภาพ ส่วนการนำมาใช้ อาจดัดแปลงรูปลักษณะของสมุนไพรให้ใช้ได้สะดวกขึ้น เช่น นำมาหั่นให้มีขนาดเล็กลง หรือนำมาบดเป็นผง เป็นต้น สมุนไพรนอกจากจะนำมาใช้ประโยชน์เป็นยารักษาโรคแล้ว ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางด้านอื่นๆ อีก เช่น
นำมาบริโภคเป็นอาหาร อาหารเสริมสุขภาพ เครื่องดื่ม สีผสมอาหาร และสีย้อม ตลอดจนใช้ทำเครื่องสำอางอีกด้วย

ด้านกฎหมายสมุนไพรยังจัดเป็นกลุ่มพิเศษ คือ กลุ่มอาหาร และกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร หากสมุนไพรใช้เพื่อการรักษาหรือบรรเทาอาการโรค หรือใช้เสริมสุขภาพ (เกี่ยวข้องกับการวินิจฉัยหรือป้องกันโรค) จะจัดเป็นยา อย่างไรก็ดีมีผลิตภัณฑ์สมุนไพรจำนวนหนึ่งที่เป็นยาหรืออาหารหรือเป็นทั้งยาและอาหาร ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์ของผู้ใช้ ตัวอย่างเช่น กระเทียม หากใช้เพื่อแต่งกลิ่นและรสอาหาร กรณีนี้ชัดเจนว่า กระเทียมเป็นอาหาร เมื่อใช้ผลิตภัณฑ์กระเทียมควบคุมความดันโลหิตหรือระดับคลอเลสเตอรอลที่สูง กรณีนี้กระเทียมจัดเป็นยา (ในประเทศเยอรมนี) และจัดเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ในสหรัฐอเมริกา) จึงเป็นไปได้ที่ผู้บริโภคบางรายใช้กระเทียมเป็นทั้งอาหารและยาในเวลาเดียวกัน ชาวอเมริกันดื่มน้ำพรุนเป็นเครื่องดื่มยามเช้า และเป็นยาระบาย

ข้อมูลจาก http://www.tigerdragon.in.th/thai%20herb-def.htm