ในทางชีววิทยาวิวัฒนาการ พืชไม่ได้วิวัฒนาการมาจากสัตว์ และสัตว์ก็ไม่ได้วิวัฒนาการมาจากพืช ครับ
ทั้งพืชและสัตว์ต่างก็เป็นสิ่งมีชีวิตกลุ่ม **ยูแคริโอต (Eukaryotes - สิ่งมีชีวิตที่มีนิวเคลียส)
** เหมือนกัน แต่ทั้งสองสายพันธุ์ได้ แยกสายวิวัฒนาการออกจากบรรพบุรุษร่วมเซลล์เดียว มานานกว่า 1,500 ล้านปี แล้ว และเดินไปคนละเส้นทางตั้งแต่ระดับเซลล์และการหาพลังงานครับ
ทำไมพืชถึงไม่กลายเป็นสัตว์ (และสัตว์ไม่กลายเป็นพืช)?
1. กลไกการหาพลังงานต่างกันตั้งแต่ต้น
* **สายพืช:** สร้างพันธมิตรกับแบคทีเรียสังเคราะห์แสง (Cyanobacteria) จนเกิดเป็น **คลอโรพลาสต์ (Chloroplast)** ใช้แสงอาทิตย์สร้างอาหารเองได้ และไม่ต้องเคลื่อนที่หาเหยื่อ
* **สายสัตว์:** พัฒนาไปทาง **การกินสิ่งมีชีวิตอื่น (Heterotrophy)** ร่วมกับระบบการเคลื่อนที่ ระบบประสาท และกล้ามเนื้อ เพื่อล่าหรือหาอาหาร
2. โครงสร้างเซลล์และการเติบโต
* **พืช:** มี **ผนังเซลล์ที่แข็งแรง (ทำจากเซลลูโลส)** และแวคิวโอลขนาดใหญ่ ช่วยพยุงลำต้นให้ตั้งตรงรับแสง ทำให้เซลล์เคลื่อนที่ย้ายตำแหน่งเหมือนสัตว์ไม่ได้
**สัตว์:** ไม่มีผนังเซลล์ แต่มีคอลลาเจนและโปรตีนยึดเกาะเซลล์ที่ยืดหยุ่น ทำให้เกิดเนื้อเยื่อ กล้ามเนื้อ และอวัยวะที่ซับซ้อน
ทำไมหลายคนถึงสับสนว่าสิ่งมีชีวิตโบราณอาจเปลี่ยนจากพืชเป็นสัตว์?
ในยุคโบราณหรือในธรรมชาติปัจจุบัน มีสิ่งมีชีวิตหลายกลุ่มที่
**"หน้าตาหรือพฤติกรรมคล้ายอีกฝั่ง"** จนทำให้นักวิทยาศาสตร์ในอดีตหรือผู้สังเกตการณ์สับสนได้ง่ายครับ เช่น:
**สิ่งมีชีวิตยุคอีดีเอคารัน (Ediacaran biota - ประมาณ 635–541 ล้านปีก่อน):** ฟอสซิลโบราณหลายชนิด เช่น *Charnia* (รูปร่างคล้ายขนนกหรือใบเฟิร์น) หรือ *Dickinsonia* (คล้ายแผ่นกระดานหรือใบไม้) เคยถูกตั้งข้อสงสัยว่าอาจเป็นพืช ไลเคน หรือเชื้อรา แต่หลักฐานสมัยใหม่ชี้ว่าหลายชนิดอยู่ในสายสัตว์ยุคแรกเริ่มหรือสายวิวัฒนาการที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ไม่ใช่พืชที่กลายร่างเป็นสัตว์
**สัตว์ที่อยู่นิ่งเหมือนพืช (Sessile animals):** เช่น **ปะการัง ดอกไม้ทะเล และฟองน้ำ เกาะติดอยู่กับที่และดูคล้ายต้นไม้ใต้น้ำ (ในอดีตเคยเรียกรวม ๆ ว่า *zoophytes* หรือ "สัตว์พืช") แต่ความจริงคือเป็นสัตว์แท้ ๆ ที่มีเซลล์และวงจรชีวิตแบบสัตว์
**สัตว์ที่ "ขโมย" คลอโรพลาสต์มาใช้:** เช่น ทากทะเลบางชนิด (*Elysia chlorotica*) สามารถเก็บคลอโรพลาสต์จากสาหร่ายที่กินเข้าไปไว้ในเซลล์เพื่อช่วยสังเคราะห์แสงได้ชั่วคราว แต่กรณีนี้คือการยืม/เก็บออร์แกเนลล์ ไม่ใช่การวิวัฒนาการของพืชมาเป็นสัตว์ครับ
สรุปคือ พืชและสัตว์เป็น **"ลูกพี่ลูกน้องห่าง ๆ"** ที่มีบรรพบุรุษเซลล์เดียวร่วมกันในอดีตอันไกลโพ้น ไม่ได้ผลัดกันวิวัฒนาการข้ามสายพันธุ์จากอีกฝ่ายหนึ่งครับ
